Grote verschillen in gezondheid tussen groepen volwassenen

Niet iedereen in Nederland is even gezond. Dat blijkt uit onderzoek van GGD GHOR Nederland. Sommige groepen mensen zijn veel minder gezond dan andere. Dit heeft niet alleen te maken met wat mensen eten of hoe vaak ze bewegen. Ook de buurt waar iemand woont, hoeveel geld iemand heeft en de mensen om iemand heen spelen een rol.

Wat heeft GGD GHOR Nederland onderzocht?

In 2024 vulden bijna een half miljoen mensen een vragenlijst in over hun gezondheid. Alle GGD’en in Nederland deden mee, samen met het RIVM en het CBS.

De onderzoekers keken naar het grote plaatje. Ze letten op lichamelijke gezondheid, geestelijke gezondheid, de buurt waar mensen wonen en hun financiële situatie. Op basis daarvan deelden ze alle volwassenen in zes groepen in.

Wat zijn de uitkomsten?

Bijna driekwart van de volwassenen is gezond. Meer dan negen op de tien mensen in deze groepen voelen zich gezond of heel gezond. Toch heeft elke groep ook zijn eigen aandachtspunten. Zo beweegt de ene groep te weinig, en heeft de andere groep vaker last van mentale klachten of gebruikt vaker alcohol of drugs.

Er zijn ook twee groepen waarbij de gezondheid veel minder goed is. In deze groepen voelt slechts één op de tien mensen zich gezond. Dat is een groot verschil.

Waardoor zijn sommige mensen minder gezond?

De onderzoekers keken wat mensen met een slechtere gezondheid gemeenschappelijk hebben. Dit viel op:

• Geld: Mensen die moeite hebben om rond te komen, zijn vaker minder gezond.
• Werk en opleiding: Mensen zonder betaald werk en zonder opleiding zijn vaker minder gezond. Hetzelfde geldt voor mensen die geen hbo of universitaire opleiding hebben.
• Vrijwilligerswerk: Mensen die geen vrijwilligerswerk doen, zijn vaker minder gezond.
• Mensen om je heen: Mensen die weinig steun krijgen van familie, vrienden of buren, zijn vaker minder gezond.
• De buurt: Mensen die niet tevreden zijn over hun buurt, zijn vaker minder gezond.

Wat betekent dit?

Gezondheid gaat verder dan de dokter of het ziekenhuis. Weinig geld, weinig mensen om je heen of een minder fijne buurt hangen samen met een slechtere gezondheid. Maar het werkt ook andersom: mensen die al minder gezond zijn, hebben vaker minder geld, wonen vaker in een minder fijne buurt en hebben minder mensen om zich heen. Het is niet duidelijk wat eerst komt.

De oplossing ligt daarom niet alleen bij de gezondheidszorg. Gemeenten, scholen en sociale diensten moeten samenwerken om de gezondheid van alle inwoners te verbeteren.

Meer lezen?

Wil je het volledige rapport lezen? Dat vind je op de website van GGD GHOR Nederland