Mentale gezondheid gaat over hoe iemand denkt, zich voelt, zich gedraagt en hoe hij/zij met uitdagingen en tegenslagen omgaat. Iemand met een goede mentale gezondheid kan meedoen in het dagelijks leven, relaties aangaan en zich ontwikkelen.
Mentale gezondheid wordt beïnvloed door:
- sociale factoren (zoals steun van vrienden, gezin en school)
- emotionele factoren (zoals zelfvertrouwen en veerkracht)
- omgevingsfactoren (zoals schoolklimaat, thuissituatie en maatschappelijke druk)
Als professional speel je een belangrijke rol in het versterken van mentale gezondheid en het vroegtijdig signaleren van problemen.
Cijfers over mentale gezondheid
Inzicht in cijfers en trends helpt jou als professional om je aanpak beter af te stemmen op de doelgroep. Wij verzamelen en analyseren gegevens over mentale gezondheid via de Gezondheidsmonitors (jeugd, jongvolwassenen, volwassenen en ouderen). Op basis van deze cijfers brengen wij in beeld hoe het gaat met de mentale gezondheid van inwoners van de regio en waar extra aandacht nodig is.
Integrale aanpak
We werken aan het versterken van mentale gezondheid via een integrale aanpak, op basis van 4 pijlers:
- Voorlichting en educatie
- Signalering en ondersteuning
- Sociale en fysieke omgeving
- Regelgeving en handhaving
Voorlichting en educatie
Denk aan voorlichting over mentaal welbevinden en hoe mensen zelf hieraan kunnen werken, maar ook het bespreekbaar maken van mentale problemen en aandoeningen. Met schoolprogramma’s zoals Gezonde School kun je werken aan het versterken van sociaal-emotionele vaardigheden.
Signalering en ondersteuning
Als professional kun je een belangrijke rol spelen in het vroeg herkennen van mentale klachten. Let op signalen. Neem ze serieus. Ga het gesprek open en zonder oordeel aan. Kijk samen welke ondersteuning passend is.
Als het even tegenzit is er niet altijd professionele hulp nodig. Er is veel wat iemand zelf kan doen om zich beter te voelen. Als professional kun je iemand in de juiste richting wijzen.
Tips voor incompany trainingen:
Voor professionals die flexibel willen leren zijn er diverse e-learnings beschikbaar:
Sociale en fysieke omgeving
De omgeving waarin jongeren opgroeien heeft veel invloed op hun mentale gezondheid. Een veilige, inclusieve en stimulerende omgeving kan problemen helpen voorkomen. En het versterkt het welzijn van jongeren. Als professional kun je hieraan bijdragen door aandacht te hebben voor:
- een positief school- en groepsklimaat
- sociale veiligheid en inclusie
- ruimte en tijd voor ontspanning, beweging en ontmoeting
- een groene omgeving
- sterke sociale netwerken rondom jongeren
Regelgeving en handhaving
Aandacht voor mentale gezondheid werkt het best als het is vastgelegd in beleid en werkafspraken. Bijvoorbeeld binnen scholen, buurthuizen, welzijnsorganisaties en andere maatschappelijke initiatieven. Door duidelijke afspraken te maken, weet iedereen wat er verwacht wordt. En blijft het geen losse actie, maar vast onderdeel van het werk.
Voorbeelden van afspraken in het organisatiebeleid:
- Medewerkers volgen regelmatig een training over mentale gezondheid en het herkennen van signalen, bijvoorbeeld eens per 2 tot 3 jaar.
- Nieuwe medewerkers en vrijwilligers krijgen een basistraining of introductie over mentale gezondheid.
- Er is een duidelijk stappenplan voor wat je doet als je mentale klachten signaleert.
- Samenwerkings- en doorverwijsafspraken met partners, zoals JGZ, de huisarts, GGZ of welzijnsorganisaties, zijn vastgelegd.
De Gezonde School Adviseur adviseert scholen ook over beleid.
